دیابت ادامه 1

کنترل ودرمان دیابت:بادرمان درست،دیابت رابیچاره کنید!

آیادیابت درمان دارد؟

اگرمنظورتان درمان‌شدن به معنی بی‌نیازشدن ازمصرف داروست،بایدبگوییم خیرامااگر منظور،کنترل بیماری وجلوگیری ازآسیب‌های بعدی باشد،بله دیابت رامی‌توان کنترل کرد.به خاطر همین،بیمارمبتلابه دیابت بایدتاآخرعمرخوددارومصرف کندیایک سری توصیه‌های بهداشتی ورفتاری رابه کارببندد.

درچندسال گذشته دانشمندان کشف کردندکه کنترل خوب ومناسب قندخون ازعوارض پیشرفته آن جلوگیری می کند.بیماربایدتاجایی که امکان داردبرای کنترل سطح قندخون هدفمندانه عمل کند.

نتیجه مطلوب این است کهFBS110یاپایین ترازآن باشد.قندبایدزیر140باشدو2ساعت بعدازغذاخوردن سطح آن باید70یاکمترباشد.اینهااستاندارداست ولی شمابایدبهترازاین باشید.بیماری که انسولین تزریق می کندبایدازسطح قندخونش آگاهی داشته باشد.

هدف اصلی دردرمان دیابت طبیعی شدن فعالیت انسولین واصلاح سطح قندخون به منظور جلوگیری ازگسترش مشکلات می باشد.

دانشمندان شدیداًبرای کشف جدیدترین راههای جلوگیری ازپیشرفت دیابت تلاش می کنند.

کنترل بیماری دیابت باکنترل قندخون بیمار،دوچیزمتفاوت هستند.امروزه دیگربرای کنترل بیماری دیابت،درکنترل‌بودن قندخون بیمارکافی نیست اغلب بیماران وحتی بسیاری ازپزشکان فکرمی‌کنند درمان دیابت یعنی فقط کنترل قندخون امادرمان دیابت وبهتربگوییم کنترل بیماری دیابت،یک مجموعه است که این مجموعه عبارت است از:کنترل فشار خون،کنترل چربی‌های خون،ترک سیگار،ورزش وفعالیت فیزیکی مناسب،تغذیه درست ودرنهایت،کنترل قندخون یعنی دربیماردیابتی، مجموعه‌ای ازاهداف رادنبال می‌کنیم که بایددردرمان،به آنهابرسیم.به عبارتی درمان وکنترل دیابت،اولاًفقط کنترل قندخون نیست،ثانیاًکنترل قندخون فقط تجویزدارونیست؛یعنی برای رسیدن به کنترل دیابت،مااهدافی داریم که به هروسیله ممکن بایدبه آنهابرسیم.

هنوزدرمان قطعی برای دیابت پیدا نشده است،حتی روش‌های جدیدی مثل پیوندسلول‌های بتابه  افرادمبتلابه دیابت نوع1نیزبه علت ضرورت مصرف داروی ضدردپیوندبه صورت مادام‌العمروعوارض احتمالی ناشی ازآن‌هابرای اکثریت افرادمناسب نمی‌باشد.

درمان دیابت شامل5موردزیرمی باشد:درصورتی که هر یک ازاین پایه‌هاسست باشدتعادل ودر واقع کنترل دیابت برهم خواهدخورد.

درمان تغذیه ای   

ورزش

کنترل

درمان دارویی

آموزش

اصولاًیکی ازاصلی‌ترین پایه‌های درمان دیابت،تغییرروش زندگی است؛یعنی بیماردیابتی که تادیروز چربی زیادمصرف می‌کرده وسیگارمی‌کشیده بایدتغذیه‌اش رامراعات وسیگارش راترک کند.

موارداصلی زیربنای درمان دیابت، ورزش وتغذیه هستند.تغذیه یکی ازعوامل مهم درمان دیابت است.

راهنمای غذادردیابت:

بیمارى دیابت  یکى ازشایع ترین بیمارى هاى غدددرون ریز است.اکثرافراددرگیربااین بیمارى چنانچه برنامه غذایى مناسبی راانتخاب کنند،بروزمشکلات رابه طرزقابل توجهی کاهش مى دهند.مشکل اساسى اینجاست که باتشخیص دیابت،درموقعیتى قرارمى گیریم که بایدعادات غذایى خودراتغییر بدهیم.هرتغییرى درابتداسخت است ولى ازآنجایى که پدیده" عادت "درامورزندگى مربوط به انسان هامؤثراست،بدن به زودى باشرایط جدیدوفق پیدامى کندوهنگامی که مشکلات فرددر اثراین رعایت توصیه هابرطرف مى شود،تمایل به داشتن رژیم غذایى مخصوص بیشترمى شود.

دراین مواردمشاوره تغذیه لازم است.کارشناس تغذیه به بیماریادخواهددادتاجیره غذایى برخى مواد غذایى رادربرنامه غذایى خودتعیین نماید.ازآنجایى که هیچ گروه غذایى به تنهایى قادرنیست تاتمام موادمغذى موردنیازبراى بدن راتأمین کند،بنابراین استفاده ازیک رژیم غذایى کامل،افرادمبتلابه این بیمارى رادروضعیت خوبى ازنظرسلامتی قرارخواهدداد.

رژیم غذایی وکنترل وزن زیربنای درمان دیابت راتشکیل می دهند.

درمان تغذیه ای بیماران مبتلا به دیابت شامل اهداف زیرمی باشد:

  • رساندن قندخون به سطح طبیعی
  • فراهم کردن تمامی ترکیبات غذایی ضروری(یعنی ویتامینهاوموادمعدنی)
  • فراهم نمودن انرژی موردنیازبدن
  • دستیابی به وزن ایده آل وحفظ چنین وزنی
  • پیشگیری ازنوسانات وسیع سطح گلوکزخون ونگه داشتن آنهادریک سطح طبیعی به منظور پیشگیری وکاهش خطرابتلابه عوارض دیابت
  • حفظ سطح چربی های خون درحدطبیعی کاهش سطح چربی خون(درصورتی که بالاباشد)
  • کاهش مشکلات خاص بیماران دیابتی
  • جلوگیری ازبروزعوارض ومشکلات ناشی ازدیابت

 

آیااساس رژیم غذایی افراددیابتی باسایرین فرق دارد؟

اساس رژیم غذایی دیابتی همان رژیم غذایی افرادمعمولی است که بیش ازنصف کالری آن ازمواد نشاسته‌ای وقندی(به جز قندهای ساده)نظیر نان،برنج،ماکارونی ومیوه‌هاتأمین می‌شود.

شمامی توانیدبااستفاده صحیح وبه اندازه ازموادغذایی وترک عادات غذایی غلط قندخون خودراتاحد زیادی کنترل کنید.

رهنمودهای کلی درتغذیه افراددیابتی عبارتنداز:

موادغذایی باقندهای ساده نخورید.

ازمصرف زیادغذاهای پرچربی(به ویژه چربیهای حیوانی)بپرهیزید.

غذاهای غنی ازفیبرمانندسبزیجات زیادمصرف کنید .

توصیه هایى که درزیربه آنهااشاره خواهیم کرد،براى افرادمبتلابه هر دونوع دیابت(نوع 1ونوع2)مؤثر است.همچنین افرادبادیابت باردارى وافرادى که میزان قندخون آنهادرحدمرزى است مى توانندازاین توصیه هابهره ببرند.

کالرى

هرماده مغذى انرژى زایى که برای انرژى مصرف نشود،به صورت چربى ذخیره مى شود،بنابراین  بایدسعى کردبین کالرى دریافتى باسوخت آن دربدن توازن برقرارشود.براى افرادى که انسولین اگزوژن استفاده مى کنند،جلوگیرى ازافزایش وزن یک هدف اساسى است وبراى افرادى مبتلابه دیابت نوع 2،کاهش وزن باتوجه به وزن اولیه نمایانگر کاهش درهایپرگلیسمى(بالا بودن قند خون)، مقاومت انسولین،اختلالات چربى وبالابودن فشارخون  بوده است.به عنوان مثال یک کالرى مناسب براى کودکان بایدانرژى لازم براى رشدونمو آنهارا فراهم کندووعده هاى غذایى کودکان نبایدازنظر انرژى محدودیتی داشته باشد.ازاین رو به خصوص درمورد کودکان  استفاده ازمشاور آشنا با تغذیه ضرورى  است.

کربوهیدرات ها

دریافت کافى کربوهیدرات هاتوصیه مى شود.حبوبات،غلات، سبزیجات  ومیوه ها منابع خوبى براى ویتامین ها،املاح و فیبرهستند.

مصرف کربوهیدرات هاى ساده رابایدکاهش داد.این موادشامل قند،شکر،شکلات،آب نبات،شربتهای زیادشیرین،عسل،کمپوت مربا،شیرینى هاو...هستندکه قندآنهانسبت به کربوهیدرات هاى پیچیده(نان، غلات،ماکارونى)سریع ترواردخون مى شود،بنابراین افزایش سریع قندخون رابه دنبال خواهدداشت.

بدنیست دراینجااندکى راجع به قندهای مصنوعی که فاقدکالری هستندوقندخون راافزایش نمى دهند،صحبت کنیم،چون این موادحاوى هیچگونه کربوهیدراتى نیستند.اینهاشامل شیرین کننده هاى مصنوعى مثل آسپارتام،ساخارین وآسه سولفام پتاسیم هستند.برخى قندهاى الکلی که به عنوان جانشین قندمصرف مى شوند،داراى کالرى بوده وپس ازجذب واردخون مى شوند.اینها شامل سوربیتول،مانیتول وگزیلیتول هستند،که معمولاًبسیارآرام ترازقندجذب شده ونسبت به گلوکزوساکاروزکمترباعث افزایش سطح قندخون مى شوند.شیرین کننده هاى مصنوعى مثل ساخارین درزنان بارداروشیرده نبایدمصرف شودوکودکان مبتلابه بیمارى فنیل کتونوری(PKU)نبایداز آسپارتام استفاده کنند.

توصیه های کاربردی برای کاهش مصرف قند

متاسفانه امروزه شاهدافزایش روزافزون مصرف قندوغذاهای شیرین هستیم.به تدریج که ذائقه مردم به غذاهای شیرین عادت می کند،کارخانجات موادغذایی نیزروزبه روز،محصولات شیرین تری به بازار روانه می کنندواین سیکل معیوب،پبوسته درحال چرخش است.بایک محاسبه سرانگشتی وساده به طورمتوسط هرفردبین20_15قاشق چای خوری شکر(مجموع قندمصرفی روزانه وقندبه کار رفته در محصولات غذایی)درروزمصرف می کندکه این مقدار،بسیاربیشترازنیازبدن است.

عادت کردن به مصرف زیادموادشیرین که به طورمعمول ازهمان کودکی رخ می دهد،عوارض جسمانی متعددی نظیراضافه وزن،دیابت،قلبی  وآرتریت رادرسنین بالاتربه دنبال خواهدداشت.

قندوترکیبات حاوی قند،انرژی زیادی به بدن می رسانند،درحالیکه فاقدموادمغذی لازم هستند.

دراین مطلب سعی کرده ایم توصیه های کاربردی راجهت کاهش مصرف موادقندی تاحدممکن بیان کنیم.اگرچه این توصیه هاساده به نظرمی آیند،ولی باعمل به آنهامی توانیدگام های مؤثری در جهت متعادل کردن دریافت موادقندی بردارید:

1- قندهارا کاملاًازرژیم حذف نکنید:

ازآن جایی که درتهیه اغلب موادغذایی،شکر به کاررفته است،بنابراین حذف کامل قندازرژیم امکان پذیرنیست.کافی است مصرف قندهای خالص(قندوشکر)رابرای خودمحدود کنیم؛به عبارتی کاهش مصرف قندومواد شیرین رابه تدریج دررژیم روزانه خوداعمال کنیم.

2- برچسب های موادغذایی رابادقت کامل بخوانید:

مقدارقندی که روی برچسب های موادغذایی نوشته شده است،معمولاًمجموع قندطبیعی وشکر افزوده شده درمراحل تهیه محصول است.دراین جدول شمابه راحتی هرکلمه ای که به  حرف”اوز“ختم می شودنظیرساکاروز،فروکتوز،لاکتوزو...رامی توانیدمعادل قندمحاسبه کنید.از محصولاتی هم که حاوی قندفراوانی هستندمی توان به عسل،شربت،عصاره آب میوه هاوقند اینورت اشاره کرد.

3- خوردن دسررابرای زمان های خاص درنظر بگیرید:

دسررابه عنوان قسمتی ازبرنامه غذایی روزانه خودقرار ندهید؛امادرآخرهفته یادرمیهمانی هامی توانیدازخوردن آن لذت ببرید.

4- درهنگام پخت وتهیه غذایاشیرینی هاشکرکمی استفاده کنید:

بعضی اوقات درتهیه بسیاری ازغذاهایادسرهاوکیک ها،می توان تایک سوم میزان شکرتوصیه شده رابه کار برد،بدون این که درطعم ومزه محصول نهایی تغییرچندانی حاصل شود.

5- مصرف غذاهای جایگزین رافراموش نکنید:

شمامی توانیدبه جای مصرف کیک های قهوه وکیک های خیلی شیرین،ازکیک های تهیه شده از غلات سبوس داریانان وشیرینی هایی که قندبسیار کمتری دارند،استفاده کنید.

6- مصرف میوه تازه رافراموش نکنید:

بسیاری ازمیوه جات تازه،طعم شیرینی دارندکه به تنهایی برای ذائقه شیرین مامناسب هستندو نیزبااستفاده ازآنهادرتهیه کیک وشیرینی،می توانیم طعم شیرینی طبیعی راحس کنیم.

7- ازمیوه های تازه برای شیرین کردن وطعم دادن به ماست استفاده کنید:

شمامی توانیدانواع توت،کیوی،موزو ...رابه همراه مقدارخیلی کمی شکرآسیاب شده،باماست مخلوط کنیدومیان وعده بسیارخوشمزه ای رابرای بعدازظهرخودفراهم سازید.

8- میان وعده های آماده راخیلی کم مصرف کنید :           

به عنوان مثال ژله یاآب میوه ای که ازمغازه تهیه می کنید،حاوی شکرزیادی هستند؛درصورتی که اگرآن هارادرخانه بدون استفاده ازشکریامقدارکمی شکر تهیه کنید،هم خوش طعم هستندوهم ارزش غذایی بیشتری دارند.

9- خریدمواد قندی رابه حداقل برسانید:

سعی کنید:

انواع شیرینی جات،کلوچه ها،شکلات،کیک وموادقندی رافقط برای مناسبت های خاص تهیه کنید و ازانبارکردن موادقندی ذکر شده درکابینت آشپزخانه جداًبپرهیزید.

10- تهیه ومصرف خشکباررافراموش نکنید:

خشکبارحاوی موادمغذی بسیار زیادی است،مخصوصاًموادمعدنی قابل ملاحظه ای دارد.درگذشته های نه چندان دورکه محصولات متنوع کارخانه ای مانندامروز،وجود نداشت،خشکبارسهم قابل توجهی ازتنقلات روزانه خانواده راتشکیل می داد.شماهم می توانیدباکمی حوصله ودقت، برای افزایش سلامت خانواده ازهرمیوه ای درفصل تابستان برگه تهیه کرده(مثل برگه زردآلو،هلو، آلوخشک و ...)ودربقیه سال به عنوان تنقلات شیرین وحاوی موادمغذی ازآنها استفاده کنید.

11- به اظهارنظرهای افرادغیرمتخصص توجه نکنید:

بسیاری ازافرادمعتقدندکه مصرف شیرینی بعدازناهار(به ویژه غذای پرچرب)باعث هضم آن می شود؛درحالی که مصرف شیرینی دراینگونه مواقع کارمعده راسنگین کرده وازطرفی باعث جذب کامل موادغذایی می شودوعارضه چاقی رابه دنبال خواهدداشت.

12- ازتلقین به خودبپرهیزید:

بسیاری ازافراداظهارمی کنندتازمانی که شیرینی ومواد قندی نخورند،حس وحال ندارندوقند خونشان پایین می آید؛درحالی که بدن،خودقندخون راتنظیم می کندوبامصرف موادقندی(به خصوص محصولات طبیعی حاوی قند)به مقدارمتعادل واندازه موردنیاز،با مشکل جدی برخوردنمی کنید.

به یادداشته باشیم که

دربسیاری مواردحتی درمتون علمی،از "شکر ونمک "به عنوان دو" سمّ سفید " نام برده شده است؛پس دقت کنیم که این سمّ به ظاهرخوش طعم رابیهوده واردبدن خودنکنیم.

چربى

هرفردى دررژیم غذایى خودبه میزان کمى چربى نیازداردتااعمال حیاتی بدن که درارتباط باچربى ها است،به طورمطلوب انجام شود.بنابراین بایدمصرف چربی هارامحدودکردوازانواع مفیدترآنهاکه شامل روغن های مایع مثل روغن زیتون،آفتابگردان،ذرت،کانولاوگردو است،استفاده کرد.

توصیه هایی برای استفاده درست ازنشاسته هاوچربیها:

تاجایی که ممکن است ازمصرف کربوهیدرات هاى ساده(قند،شکر،شیرینى،مربا،آرد سفید،ژله، آب نبات و...)پرهیزکنیدوبیشترکربوهیدرات های پیچیده رامصرف کنید،البته این بدان معنانیست که  هرگزقندمصرف نکنیدبلکه به این دلیل محدودکردن آن توصیه مى شودکه ازنظر تغذیه اى فاقدارزش است.بنابراین سعى کنیدکه نه تنهاشما،بلکه تمام افرادخانواده شمابه حذف آن ازرژیم غذایى بیندیشند.

درهروعده مقادیرمتناسبی ازکربوهیدرات هارامصرف کنیدتادچارعوارض ناشی ازنوسانات قندخون نشوید.

موادنشاسته ای نظیرنان وبرنج(خصوصاًنان های سفیدنظیرباگت ونان های ساندویچی وفانتزی) سیب زمینی وموادغذایی نظیرحلواومسقطی که درتهیه آنهاازموادنشاسته ای به میزان زیاد استفاده شده است بایدمحدودشود.

ازمصرف چربى زیادبایدپرهیز کرد،زیراچربى زیادسرعت سقوط بدن به طرف بیمارى دیابت راتسریع مى کند،به خصوص چربى هاى اشباع(جامد)که برتوانایى تأثیرانسولین برمتابولیسم قندتأثیرمنفى مى گذارد.

بنابراین توصیه من به شمااین است که چربى هاى مرئى گوشت ها(چربى هایى که باچشم دیده مى شوند)وپوست مرغ راحتماًجدا کرده ومصرف سینه مرغ رابه ران مرغ وسایرقسمت هاارجحیت دهید.

سعی کنیدبیشترازنانهای سبوسدار(مثل نان سنگک)استفاده کنید.

مصرف موادنشاسته ای باروغن فراوان مانندسیب زمینی سرخ شده رابه حداقل برسانید.

به جای مایونزازسس خردل برای سالاد یاساندویچ استفاده کنید.ازمصرف چربی حیوانی بپرهیزیدو بیشترازچربیهای گیاهی مانندمارگارین یاروغنهای گیاهی وچربیهای مفیدانواع ماهیهااستفاده نمایید.

ازشیروماست کم چربی(1% چربی)استفاده کنیدلبنیات  مصرفى شمابایدازنوع کم چرب باشد(به جزدرکودکان)ماست  وشیرپرچرب،خامه،پنیرهاى پرچرب(گودا، پیتزا و...)،سرشیروکره رااز رژیم  غذایى خودحذف کنید.

براى پیشگیرى ازابتلابه دیابت نوع اول(وابسته به انسولین)توصیه مى شودکه حداقل تایک سالگى ازدادن لبنیات به نوزادخوددارى کنید.

توجیه کارشناسان تغذیه این است که حتى الامکان نبایدبه نوزادشیرگاو داد،مخصوصاًاگرسابقه ارثى ابتلابه این بیمارى درخانواده آنهاوجودداشته باشد.

کدام یک ازموادنشاسته‌ای برای دیابتی ‌هاارجح است؟

طبیعتاًهرچه غلات حاوی سبوس بیشتری باشندبهتر است.به همین جهت نان‌های سنگک،تافتون و بربری،برنان‌های لواش،باگت وتست ترجیح داده می‌شوند.برای افراددیابتی،برنج وماکارونی نیزبه قدری که کارشناس تغذیه برای آنان تجویز می‌کندمفید است.ممکن است فرددیابتی مجازباشدبر حسب سن وجنس وجثة خود،یک تادوکفگیرپلوبخورد.آن چه مصرف آن چندان توصیه نمی‌ِشود،سیب  ‌زمینی است که نمایة گلیسمی بالایی دارد.

آیا افراددیابتی،می‌توانندغذاهای شیرین هم بخورند؟

اصولاًغذاهای شیرین جزء یکی ازگروه‌های اصلی غذایی هستندکه کربوهیدرات نامیده می‌شوند،نان وغلات ومیوه‌جات نیزجزء گروه کربوهیدرات‌هاهستند.تمامی غذاهای متعلق به گروه کربوهیدرات پس ازگوارش وهضم دربدن به قندساده(گلوکز)تبدیل می‌شوند.پس افراددیابتی می‌توانندغذاهای شیرین حاوی شکرراجانشین غذاهای دیگرحاوی کربوهیدرات کنند.مثلاًاین امکان وجودداردتاباکم کردن از مقداربرنج یانان دریک وعده غذایی امکان خوردن ژله به عنوان دسربعدازغذارافراهم کرد.نکته قابل ذکر دیگردراین موردزیادبودن انرژی(کالری)موجوددرغذاهای شیرین می‌باشدکه می‌توانددرصورت عدم  رعایت تعادل درمصرف آن‌هاباعث اضافه وزن وچاقی گردد.ازطرفی دیگرغذاهای شیرین گروه کربوهیدرات‌هابرخلاف غذاهای دیگرفاقدویتامین‌هاواملاح لازم برای بدن می‌باشند.بنابراین مصرف این غذاهاوجایگزین کردنشان باغذاهای دیگرحتماًبامشاوره متخصص تغذیه‌ی که درزمینه تغذیه دیابتی اطلاعات کافی داردانجام بپذیرد.

ولی بهتراین است که افراددیابتی به طورکلی ازمصرف کربوهیدرات‌های سریع‌الجذب مثل قندوشکر، خرما،عسل،توت خشک،کشمش وانجیرخشک تاحدامکان پرهیزنمایند.

منظورازاصطلاحات"واحد کربوهیدرات"و"شمارش واحدکربوهیدارت"چیست؟

ازآنجائیکه"مقدار"کربوهیدرات یک غذامهمترین عامل تعیین کننده قندخون بعدازغذاست،تنظیم مقدار کربوهیدراتی که یک فرددیابتی درهروعده غذایی می‌خوردازاهمیت ویژه‌ی برخوردار است.مقدار کربوهیدرات موجوددرغذاهای مختلف معمولاًبه صورت گرم بیان می‌شود.

به مقداری ازهرغذاکه حاوی12-10گرم کربوهیدرات باشدیک"واحد کربوهیدرات"یابه طورخلاصه "واک"گفته می‌شود.منظوراز"شمارش واحد کربوهیدرات"این است که یک فرددیابتی بتواندبعد ازدیدن آموزش های  لازم تعدادواک موجوددرهروعده غذایی رامحاسبه کند.این امرباعث می‌شودتااو بتواندتعدادواک مصرفی درهروعده غذایی رامطابق بادستورات متخصص تغذیه تنظیم کندوبدین وسیله قندخون بعدازغذای خودرابه خوبی کنترل نماید.درافرادی که انسولین مصرف می‌کنند شمارش واک ازاهمیت بسیارزیادی برخورداراست.

یک واحدکربوهیدرات :

30گرم انواع نان _ نصف لیوان غلات وحبوبات پخته یاماکارونی ورشته پخته یا3\1لیوان برنج پخته یک عددپرتغال وسیب متوسط (200 سی آب میوه ) _ یک موزکوچک _ 2عددنارنگی _ یک عددهلو نصف گلابی _ شیربی چربی یک لیوان (240 سی سی ) _ ماست ساده 3\2 لیوان ـ سبزیجات خام 2 لیوان _ سبزیجات پخته 1 لیوان

آیاشیرین کننده‌های مصنوعی بی‌‌خطروبرای افراددیابتی مجازند؟

شیرین کننده‌های مصنوعی انواع مختلفی دارند.امروزه شیرین کننده”آسپارتامموردتأییدمقامات بهداشتی جهانی وبی‌خطراست وافراددیابتی می‌توانندباآسودگی خاطرازآن استفاده کنند.

طبیعتاًاستفادة بی‌رویه ازهیچ ماده غذایی جایزنیست واین نکته شامل آسپارتام نیزمی‌شود.

آیاچای رامی‌توان باتوت خشک وکشمش خورد؟

توت وکشمش برقندوشکرترجیح دارند.روزانه نصف استکان توت یاکشمش به جای یک سهم میوه   

دربرنامه غذایی افراددیابتی قابل استفاده است.

فیبر

دربعضی غذاهاموادی وجودداردبه نام فیبرغذایی که مصرف آنهاهمراه باغذاهای دیگرخصوصاً غذاهای نشاسته ای سبب جذب تدریجی قندازاین غذاهاشده ومانع بالارفتن ناگهانی آن درخون می شود.فیبرهای غذایی محلول قادربه جذب ومهارعبورگلوکزازروده باریک است ودردرمان و جلوگیرى ازبیمارى هاى دستگاه گوارش وسرطان روده بسیارنافع است.بنابراین توصیه مى شود افراددیابتى حدود35-20گرم درروزازفیبرهاى غذایی استفاده کنندکه شامل:غلات،میوه ها ی خام نظیرسیب وکیوی،سبزى جات خام،جوانه گندم،سبوس گندم،نان های سبوس دارنظیرنان های  سنتی خصوصاًنان سنگک ونیزحبوبات نظیرلوبیاوعدس  است.

سبزیجات برای افراددیابتی مانندهرشخص دیگری مفید است.سبزیجات خام وپخته راهرروزمصرف کنید.سبزیجات حاوی ویتامین هااملاح معدنی وفیبرهستندوکالری کمی هم دارند.فیبرهابخشهای غیرقابل هضمی ازغذاهای گیاهی هستندکه به دلیل اثرروی لوله گوارش برای بهبودوضعیت قندو چربی خون مفیدمی باشند.

مصرف فیبرهای محلول به میزان 25گرم به ازای هر1000کیلوکالری ضمن ایجاداحساس سیری، می تواند به کنترل قند خون کمک کند. یکی از انواع فیبرهای محلول پکتین می باشد که در  سیب

مرکبات مثل پرتقال،لیمو وگریپ فروت،توت فرنگی،هویج وغلات سبوسداروجوددارد. 

غیرازاین موادغذایی،منابعی فیبری که دربالاذکر شده اندرانیزمصرف کنید.

ویتامین ها و موادمعدنى

قبل ازمصرف مکمل ویتامین ها،بامتخصص تغذیه مشورت کنید.به نظرمى رسدکه توزیع مناسبى براى دریافت ویتامین هاوموادمعدنى براى افراددیابتی وجودندارد.مصرف آنتى اکسیدان هایى مثل ویتامینC،ویتامینEوبتاکاروتن قابل توجه است.کسانى که دچارکمبودویتامین وموادمعدنى هستند،درمعرض خطربیشترى نسبت به سایرافرادمی باشند.تحقیقات نشان داده است که عنصر کروم درتنظیم قندخون درمحدوده مطلوب بسیارکارآمد است.

همچنین کمبودمنیزیم باحساسیت نسبت به انسولین ارتباط داردوبامکمل یارى ازطریق خوراکى بهبودپیدا مى کند(به خصوص دردیابت غیر وابسته به انسولین).

توصیه هایی برای استفاده درست ازسبزیجات :

سبزیجات رادرمقدارکمی آب بجوشانیدوبخارپزکنید.

به جای مایونزاز روغن زیتون وآبلیمویاسرکه استفاده نمایید.

به سالادخود مقداری لوبیای پخته بیفزایید .

غلات،حبوبات،جوی دوسر،سبوس برنج،بامیه،سیب باپوست وتوت فرنگی منابع خوبی برای فیبرها هستندوگنجاندن آنهادربرنامه غذایی آثارمفیدی خواهدداشت.

استفاده ازفیبرهاى محلول زمان لازم براى جذب قندخون راافزایش داده وازافزایش ناگهانى قندخون پس ازمصرف وعده غذایى جلوگیرى مى کند.پس مصرف یک عددسیب باپوست،حبوبات وسبزى هاى سرشارازفیبر به شمادرکنترل قندخون کمک بزرگى مى کند.منابع غنی ازفیبرمحلول عبارتنداز: سیب،مرکبات مثل پرتقال،لیمو  وگریپ فروت،توت فرنگی  وغلات سبوس دار.

مصرف سیب زمینى،هویج،آردهاى سفید وجوانه گندم آردشده براى شماممنوع است،به خصوص سیب زمینى که ضریب گلیسمى(سرعت ورود قند به خون)بالایى داشته وبه سرعت قندخون را افزایش مى دهد.

پیازوسیر(درصورت عدم استفاده ازآسپیرین ونداشتن مشکلات گوارشی دررابطه بامصرف سیر) ازقدیمی ترین موادغذایی هستندکه ازنظرکنترل بیماری دیابت موردتوجه بوده وتحقیقات جدیداین مواردراتأکید کرده است(خام وپخته آنهاتفاوتى ندارد).پیازممکن است باتأثیربرسوخت وسازگلوکزدر کبدویاافزایش سطح انسولین ویابالاخره افزایش اثرکیفى انسولین براى کاهش قندخون مفیدباشد.

کلم بروکلى  ازسبزى هاى بسیارمفیداست که منبع غنى کروم است وبه تنظیم قندخون در محدوده مطلوب بسیارکمک مى کند،حتى درمواردى مصرف کروم نیازاستفاده ازقرص هارابرطرف  کرده است.جونیزازنظرکروم غنى است.ازدیگرموادغذایى حاوى کروم مى توان به مغزها،قارچ خوراکى،سبوس غلات،ریواس ومخمراشاره کرد.

آنتى اکسیدان هاشامل ویتامین هایC،Eوبتاکاروتن ازموادبسیارمهم براى حفاظت ازسلول هاى   بتا(سلول هاى تولیدکننده انسولین)هستند،بنابراین ازمنابع حاوى این ویتامین استفاده کنید. ویتامینCدرسبزیجات ومیوه های تازه وبیشتردرمرکبات(پرتقال،گریپ فروت،انواع لیموونارنگی)کیوی، انواع توت،گوجه فرنگی،فلفل دلمه ای،هندوانه ،طالبی،توت فرنگی،سیب زمینی وسبزیجات برگ سبزموجود است.بهترین منبع ویتامینEآجیل وروغن های گیاهی مثل:روغن جوانه گندم، آفتابگردان،بادام،گردو،فندق،ذرت وزیتون است.بتاکاروتن(پیش سازویتامین A)درمیوه هاى رنگى به خصوص زردونارنجى وسبزى هاى سبزتیره وجود دارد؛مثل سیب زمینی شیرین،هویج،اسفناج،کدو حلوایی،طالبی،زردآلو،کلم بروکلی،گریپ فروت قرمز.

پس میوه هاوسبزى های خام(اگرمشکل گوارشى ندارید)بهترازانواع پخته آنهاوانواع پخته بهتراز انواع منجمدوبخارپزى که بخارآن خارج مى شودیاآب آن دورریخته مى شود،است.

برخى ازادویه هافعالیت انسولین راتشدید مى کنند.تحقیقات ثابت مى کندکه مصرف دارچین، میخک،زردچوبه(براى پیشگیرى ازگرفتگى عروق وآلزایمر نیزمفیداست)وبرگ بو،فعالیت انسولین را تاسه برابرافزایش مى دهندکه دربین آنهااثردارچین ازبقیه بیشتراست،طورى که پاچیدن مقدارکمی دارچین روی غذاهاى شیرین فعالیت انسولین راافزایش داده ومانع ازافزایش قندخون مى شود.

تخم شنبلیله حاوى ماده ای به نام“گالاکتومانان“است که ازدیربازدرایران وسایرکشورهاى مشرق زمین براى کنترل دیابت مورداستفاده قرارمی گرفته است.اثراین ماده درافرادمبتلابه دیابت نوع اول بسیارچشمگیر بوده وحتى کاهش چربى هاى خون راهم به دنبال دارد.

سایرسبزی های مفیدبرای این بیماران شامل:مرزه،کلم،کدو سبز،شلغم  وتره است.

پروتئین

پروتئین هابرای سنتزبافت های بدن استفاده مى شوند.این موادبه عنوان انرژى مصرف نمى شوند مگراینکه به مقدارکافى کربوهیدرات وچربى دراختیاربدن نباشد.خوردن پروتئین بخش مهمی ازهر رژیم غذایى سالم است. ولى زیاده روى دریک چیزخوب مى تواندبدباشد.به خصوص افرادى که مشکلات کلیوى دارند،بایدمیزان پروتئین مصرفى شان رامحدودکنند.

 

توصیه هایی برای مصرف درست ازموادپروتئینی:

سعی کنیدگوشت کم چربی یابدون چربی بخورید.

پوست مرغ یاجوجه رامصرف نکنید.

برای خوش طعم کردن گوشت می توانیدازسرکه آبلیموسس سویاوسس کچاپ استفاده کنید.

می توانیدازمغزها(مغزگردو یابادام)یاکره بادام زمینی استفاده کنید.

کباب کردن،بخارپزکردن وروش هاى پخت سریع رابرسرخ کردن درروغن ارجحیت بدهید.آب گوشت را بعدازپخت،سردکنیدوچربى سطح آنها راگرفته وسپس مصرف نمائید.

خوردن ماهى ممکن است احتمال ابتلابه دیابت نوع دوم را50درصدکاهش دهد،یعنى اشخاصى که دررژیم غذایى آنهاماهى وجوددارد،حدود50درصدکمترازآنهایى که ماهى نمى خورنداحتمال ابتلابه ناراحتى عدم تحمل قندرادارند.ماهى سرشارازاسیدهای چرب اُمگااست،بنابراین مصرف ماهی به میزان حداقل دوباردرهفته وهربار90گرم بسیارتوصیه مى شود.البته بیماران دیابتی نبایدازکپسول هاى روغن ماهى جزباتجویزپزشک استفاده نمایند،زیراتنظیم قندخون آنهارامختل مى کند.

سعى کنیدتخم مرغ  مصرفى شمابیشترازسه عدددرهفته نباشد،ولی مصرف سفیده تخم مرغ به شرط آنکه کاملاً پخته باشداشکالی ندارد.البته درصورت بروزرنگ زرددرپوست بیماران مبتلابه دیابت (گزانتوکرومى)مصرف تخم مرغ رامحدودمى کنند.

سویاماده غذایى مفیدومؤثرى است که علاوه برقندخون،برچربى هاى خون هم اثرشگفت انگیزى دارد.پس ازمصرف آن غافل نشوید.

لوبیای سویاازانواع حبوبات سرشارازپروتئین وکلسیم  می‌باشد‍‍.وچربی که داردجزء چربی‌های مفید برای بدن است(چربی اشباع کمی دارد)حاوی ویتامین‌هایA، EوCواسیدهای چرب امگا3،یکی  از منابع ضدسرطان محسوب می‌شودوبه دلیل داشتن چربی‌های خوب به جلوگیری ازرسوب چربی‌هادرعروق کمک می‌کند.

برتری این نوع پروتئین نسبت به پروتئین حیوانی بدون کلسترول بودن آن است وکاستی این پروتئین به پروتئین‌های حیوانی کمبود ویتامین‌های گروهBبه خصوص ویتامین B12 است.

همچنین سویابه جهت این که ازخانواده حبوبات است سرشارازفیبربالامی‌باشدبه همین جهت  افراددیابتی می‌تواننددربرنامه غذایی روزانه خوداستفاده مناسب وخوبی ازاین ماده مغذی را داشته باشند.

چراکه امروزه توصیه‌های زیادی به استفاده ازموادغذایی حاوی فیبربالامثل سبزیجات وحبوبات به خصوص برای افراددیابتی می‌شود.درهنگام مصرف این نکته قابل توجه است که اگربه عنوان جایگزین گوشت،سویاراانتخاب می‌کنیم درکنارآن مصرف روزانه لبنیات کم‌ چرب(شیروماست)را فراموش نکنیم.

امروزه ترکیبات مختلف سویارادربازارمی‌بینیم ازآن جمله می‌توان به کنجاله سویا،لوبیای سویا، تنقلات سویا،شیرسویاو ...اشاره کرد.

کنجاله سویا:به عنوان جزئی ازپروتئین‌ مصرفی روزانه یاجایگزینی برای گوشت مصرفی روزانه باشد.

آجیل سویا:به عنوان تنقلات کم کالری(بدون کالری نیست)وحاوی فیبربالامورداستفاده است.

شیر سویا:به جهت نداشتن لاکتوزبرای افرادی که دستگاه گوارش آن‌هابه قندشیر(لاکتوز) حساسیت داردتوصیه می‌شودچنین افرادی به راحتی می‌توانندشیرسویاراجایگزین خوبی برای شیرلبنی کنند.

بنابراین باتوجه به رعایت اصول تغذیه صحیح همان تنوع واعتدال درعادت‌های غذایی،اگردرمصرف پروتئین‌هابامصرف سویاتنوع ایجادمی‌کنید.

درنظرگرفتن اصل اعتدال درمصرف آن رانبایدنادیده گرفت.

به طورکلی هیچ نوع ماده غذایی به جهت ارزش غذایی بالامشمول زیاده‌روی درمصرف نیست.

درحبوبات مصرف عدس  براى این بیماران راتوصیه مى کنیم.ولى درمصرف لوبیابهتراست که جانب احتیاط رارعایت کنند.

خوردن میوه هاباپوست باعث افزایش تدریجى قندخون مى شود.جالب است بدانیدکه بیشتر ویتامین هاوموادمعدنى درلایه هاى نزدیک به

/ 1 نظر / 266 بازدید
ش نوروزی

عالی بود عالی منتطر ادامه مطلبیم