مهمترین هدف مراقبت پیش از بارداری افزایش بهبود کیفیت زندگی نوزاد و شیرخوار با پیشگیری اولیه است . شروع مراقبت از خانم ها قبل از بارداری موثرترین اقدام برای بهتر نمودن پیش آگهی برای مادر و جنین می باشد .

برای افزایش اطلاعات و تغییرات رفتاری خانم ها و آقایان در سنین باروری مشاوره قبل از بارداری ضروری می باشد و موجب میگردد که فرد حاملگی خود را با شرایط بهتری آغا ز نماید و خطراتی را که موجب عوارض بد حاملگی می گردد ، در دوران قبل از بارداری اصلاح نماید. در نتیجه مشکلات آینده را برای سلامتی خود و فرزاندانش کاهش دهد .

اجزاء اصلی مراقبت قبل ازبارداری را به چهار جزء تقسیم می نمایند. معاینه و بررسی فیزیکی ، غربالگری موارد خطر ، واکسیناسیون . ،

در این مشاوره و مراقبت ها موارد زیر صورت می گیرد :

آگاهی در مورد باروری

تراتوژن ها و توکسین های محیطی

تغذیه فرد و دریافت اسیدفولیک

مشاوره ژنتیک

مصرف مواد مخدر شامل سیگار و الکل

شناخت بیماری ها و داروهای فرد

بیماریهای عفونی و واکسیناسیون

موارد اجتماعی روانی(شامل دپرشن  )

 

سلامت دوران قبل از بارداری اهمیت ویژه ای دارد زیرا که بسیاری از رفتارها و تماس هایی که منجر به عوارض در ت کامل و رشد بعدی جنین میگردد، بیشترین اثرات سوء را در اوایل حاملگی میگذارند که قبل از آن است که معمولاً خانم ها مراجعه برای مراقبت بارداری می نمایند و یا حتی نمی دانند که حامله هستند .

تغییرات رفتاری در پدران مانند اجتناب از مصرف سیگار و مواد مخدر و تماس های محیطی موجب بهبود پیش آگهی بارداری خواهد بود . و مرد ان نیز همچنین بیماری های ژن تیکی را به فرزندان خود منتقل می نمایند ، بنابراین تاریخچه فامیلی پدر نیز اهمیت زیادی دارد .

 

پس از پرسش ها و غر بالگری ها ، اطلاعات لازم در مورد ارتقاء بهداشت و سلامت شامل دریافت فولیک اسید قبل از بارداری ، اجتناب از سیگار ، الکل ، داروهای دیگر و تغذیه صحیح ، برنامه ریزی برای مراقبت از بارداری توصیه میگردد .

در مورد ریسک فاکتور خاصی که فرد دارد شامل موارد ژنتیکی و د یگر مواردی که موجب عوارض در حاملگی های قبلی بوده است با وی مشاوره می گردد.

در سالهای اخیر تعداد خانم های حامله با سابقه یک آنرمالی مادرزادی و نیز بیماریهای مزمن و یا با پیوند یک ارگان افزایش داشته است، بنابراین این افراد نیاز به مشاوره قبل از بارداری خاص خود را دارند .

در این مشاوره ها تاثیرات بیماری مادر بر روی حاملگی و نوزاد آینده و نیز تاثیرات حاملگی روی سلامت مادر مورد بحث قرار میگیرد .به علت آنکه ممکن است یک بیماری در طول حاملگی شدت یافته و یا از شدتش کاسته شود ، فرد تصمیم برای باردار شدن و یا اجتناب از آنرا می گیرد . و برای حذف و یا کاهش تاثیرات ریسک فاکتورها برای اجتناب از عوارض سوء حاملگی ، توصیه ها و مداخلات لازم صورت می گیرد .

 

 

 

 

سوال راجع به مصرف داروها جزء مراقبت قبل از حاملگی و دوران حاملگی است

اختلالات روانی شامل افسردگی ماژور و شیزوفرنی در سنین باروری شایع هستند و لازم است تحت درمان دارویی باشند اما نگرانی از داروهای تراتوژ ن و اثرات رفتاری بعدی کودک ناشی از داروها در مقابل خطرات ناشی ازبیماری برای مادر باید ارزیابی شود

 

 

در سندرم داون یا تریزومی 21 بجای 2 کپی 3 کپی از تمامی یا قطعه ای از بازوی بلند کروموزوم 21 وجود دارد . روش قطعی تشخیص انجام کاریوتیپ می باشد.

 

اسکرین سه ماهة اول برای تمامی زنان حامله در همه سنین مناسب است . بخصوص برای زنان 35 سال و بالاتر که گروه پرخطری برای تولد نوزاد با سندرم داون محسوب می شوند.

 

تشخیص و ادارة ناهنجاریهای کلیه که قبل از تولد تشخیص داده می شوند هنوز مورد بحث می باشند و نیاز به همکاری گروهی متخصصین مامایی، رادیولوژیست ها  و متخصصین اطفال دارد.

 

در سو نوگرافی باید کلیه ها، مثا نه و مایع اطراف جنین را دید و نیز به دنبال آنومالیهای همراه گشت . باید هر دو کلیه را دید . اگر یکی دیده نشود، در جای دیگر مثلاً لگن باید آنرا جستجو کرد . اگر یک کلیه دیده نشود مسئله آژنزی یک طرفه مطرح می شود .

 

اتساع مجاری ادرای احتمال انسداد ادراری را مطرح می سازد. به اندازه مثانه باید دقت شود . در صورت بزرگ بودن باید اورترا ی خلفی را دید که در صورت اتساع احتمال انسداد راه خروجی مثانه وجود دارد . بررسی ضخامت دیوارة مثانه در سطح شریان نافی باید انجام شود . و نیز باید به دنبال اورتروسل گشت .

هیدرونفروز ( انسداد اورتروپلویک و ریفلاکس)

تعریف: اتساع لگنچه کلیه و کالیس ها با ادرار در نتیجه انسداد حالب

اکثریت موارد یک طرفه و حتی دو طرفه خود بخود متعاقب تولد بر طرف می شوند.

به چه موارد دیگر باید توجه کرد؟

21 بود. ( 27 ) با اتساع لگنچه بیش از 3 میلی متر، ریسک سندرم ،18 ، باید به دنبال علائم تریزومی 13 داون بیشتر می شود. به کلیه دیگر برای امکان ر یفلاکس باید توجه کرد . معمولاً با ریفلاکس آنومالی دیگر دیده نمی شود.

بررسی ها و مشاور ههای مورد نیاز

مگر اینکه سایر علائم آنوپلوئیدی ها دیده شود نیازی به بررسی کروموزومی نیست. در مواردی که پس از هفته 32 اتساع لگنچه 17 میلی متر یا بیشتر دیده شود مشاوره با اورولوژیست اطفال ضرورت دارد.

مداخله جنینی بندرت نیاز است . در بیماری 2 طرفه با اولیگوئیدر آمنیوس ممکن است زایمان پس از هفته 32 در نظر گرفته شود . در بیماری یک طرفه نیاز به دخالت نیست . در موارد نادر که انسداد شدید است و موجب انسداد روده پل یئیدرآمنیوس م یشود ممکن است نیاز به دخالت باشد.

 

در صورت ختم بارداری جنین کامل برای بررسی پاتولوژی باید بدست آید . ریفلاکس ایزوله

اندیکاسیونی برای ختم بارداری نیست.

 

ناهنجاریهای سیستم عصبی مرکزی یکی از شایعترین و کشنده ترین ناهنجاریهای مادرزادی می باشد .

ونتریکولومگالی دلالت بر بزرگی بطنهای جانبی مغز بدون مشخص نمودن علت آن دارد .

ونتریکولومگالی اغلب بعلت نا هنجاریهای مغزی یا داخل جمجمه ای و یا پدیده های تخریبی ایجاد می شود و اغلب بهمراه سایر ناهنجاریهای جنین یا سندرمهای جنین دید ه می شود که شامل اختلالات کروموزومی و عفونتها می باشد.

ونتریکولومگالی ایزوله خفیف در جنین یک وضعیت خاص است که در بیشتر موارد عوارضی در پی نخواهد داشت اما شانس بروز برخی مشکلات افزایش خواهد یافت .

اقدامات ضروری:

سونوگرافی دقیق از نظر وجود ناهنجاریهای دیگر

انجام کاریوتیپ

بررسی عوامل عفونی همراه با هیدروسفالی

 

 

جنین های مبتلا ب ه ونتریکولومگالی ایزوله که در داخل رحم تشخیص داده شوند در هنگام تولد یا استنوز اکدوک دارند و یا ونتریکولومگالی ارتباطی دار ند

 

مننگوسل اکسی پتیال را می بایست از سیستیک هیگروما تمایز د اد. اثبات وجود نقص در استخوان جمجمه کمک به تشخیص صحیح می کند . ولی مننگوسل های کرانیال اغلب با نقص بسیار کوچک همراه هستند که با سونوگرافی قبل از تولد ممکن است دیده نشوند.

 

سرانجام بچه های مبتلا به سفالوسل بسیار متفاوت است . پروگنوز به محل و وسعت ضایعه،

وجود یا عدم وجود سایر ناهنجا ریها بستگی دارد

در خانم حامله ای که قبلاً جنین مبتلا به تریزومی داشته است، خطر ابتلا جنین وی به تریزومی بیشتر از میزان مورد انتظار برای سن وی می باشد .

 

استخوان بینی

در سال 1866 لانگدون داون اشاره کرد که یکی از تظاهرات شایع تریزومی 21 ، کوچک بودن بینی می باشد.

 

 

تشخیص قبل از تولد ناهنجاری های قلبی بسیار مهم است . تشخیص پری - ناتال نقایص قلبی به ما در مورد تعیین زمان و مکان زایمان کمک می کند . از آنجایی که در خیلی از موارد نقایص قلبی جزئی ازاختلالات کروموزومی و یا سندرم های ژنتیک است، تشخیص نقایص قلبی در تشخیص این اختلالات مفید است

 

در دوران جنینی بدلیل پر بودن ریه ها از مایع و دانسیته کمتر استخوان ها، ارزیابی قلب نسبتاً سهل است مشروط بر این که فردی که این ارزیابی را انجام می دهد از دانش و تجربه کافی برخوردار باشد.

 

کاربرد های داپلر ولوسیمتری در پری ناتولوژی

تمام عروقی که در تصویر سونوگرافی و یا داپلر رنگی دیده می شوند ، ممکنست تحت بررسی با

داپلرولوسیمتری قرار گیرند . لیکن از آنجا که در هر رگی، منحنی داپلر ولوسیمتری دارای شکل و خصوصیات مخصوص بخود م ی باشد، لازم است این خصوصیات بطور کامل توسط شخص انجام دهنده سونوگرافی داپلر شناخته شده باشند . امروزه تعداد رگهای جنینی که مورد بررسی با داپلر ولوسیمتری قرار م ی گیرند محدود شده است و در اکثر موارد شریان بند ناف، شریان میانی مغز جنین و داکتوس آرتریوزوس مورد مطالعه قرار می گیرند.

بکارگیری سونوگرافی داپلر در ایران، قبل از شناخت کامل آن، در حیطه مراقبت از بیماران باردار، گسترش زیادی پیدا کرده و بطور روزمره تقاضا های زیادی برای انجام سونوگرافی داپلر از طرف همکار ان محترم نوشته می شود، که در اغلب موارد بدون هدف و توجیه

« لطفاً داپلر رنگی از جنین بعمل آید » علمی است . بطور مثال در بسیاری از درخواستها فقط جمله نوشته شده است . در حالیکه در یک درخواست معقول برای انجام داپلر لازمست نوع داپلر ، عروق مورد نظر و همچنین منظور از انجام داپلر حتماً ذکر شود، تا بطور هدف مند، در تشخیص و رفع مشکل احتمالی بیمار، از روش مناسب داپلر استفاده شود.

 

خطرات داپلر رنگی:

اموج ماورأصوت، بهنگام عبور از بافتها، گرما و حباب های بسیار زیر هوا ایجاد می کنند. تولید گرما در بافتهای سخت مانند استخ وان که ضریب جذب بیشتری دارند زیاد تر است . در دوران جنینی، خصوصاً در ابتدای حاملگی، این عوارض جانبی ممکن است در روند طبیعی اُرگانوژنز و تکامل جنین، اختلال ایجاد نمایند . البته پیدایش این عوارض به قدرت، شدت و مدت تابش امواج بستگی دارد . در کاربردهای درمانی و ج راحی امواج ماورأصوت، مانند دیاترمی و سنگ شکنی، این عوارض بسیار شایع هستند . اما در کاربری تشخیصی امواج ماورأصوت مانند سونوگرافی، معمولاً مقدار انرژی صوتی مصرفی،کمتر از 100 میلی وات است و برای جنین بی خطر می باشد، اما از آنجا که در انواع سونوگرافی داپلر مق دار انرژی مصرفی، چندین برابر یک سونوگرافی معمولی است، همیشه باید احتمال بروز عوارضی در جنین را در نظر داشت .