دکتر رضا مسیحی

برنامه واکسیناسیون برای هر جمعیتی  متناسب با خطر بیماری و سن افراد تحت پوشش و پاسخ ایمنی میزبان میباشد . در کشور ما واکسیناسیون در مقابل بیماریهای دیفتری ، سیاه سرفه و کزاز ، فلج اطفال ، سرخک ، سرخجه ، اوریون ، سل و هپاتیت B انجام میشود . پاسخ ایمنی نسبت به مصرف واکسن های مختلف متفاوت است مثلا واکسن سیاه سرفه در دوران شیرخوارگی پاسخ ایمنی کمتری را ایجاد میکنند . مدت زمان ماندگاری آنتی بادی منتقل شده از مادر به شیرخوار نیز عامل دیگری است مثلا در صورت تزریق واکسن سرخک قبل از یکسالکی تزریق واکسن در سن 12 تا 15 ماهگی نیز باید انجام گردد در مورد بعضی از واکسنها تکرار تزریق با ایجاد ایمنی کافی همراه میباشد.  تزریق بعضی از واکسن ها با هم مشگل ساز میشودمثلاوبا و تب زرد اگر با هم یا با فاصله 1 تا 3 هفته تزریق شوند مشکل ایجاد میشود . واکسن های زنده یا باید از نظر زمانی  باهم و با فاصله یک اینچ از هم تزریق گردندو یا از نظر زمانی ، حداقل 4 هفته با یکدیگر تفاوت داشته باشند . در صورت وجود سابقه ایمنی نسبت به یک واکسن تزریق مجدد آن مشکلی ایجادنمیکند در صورت ایجاد واکنش عمومی و موضعی نسبت به یک واکسن تزریق همزمان با یک واکسن دیگر احتمال ایجاد عوارض رابیشتر میکند کاهش مقدار یا تقسیم نوبت های واکسن عوارض را کم نمیکند .

گروه های سنی به شکل زیر تعریف میشوند :

منظور از زیر یک ماه – از بدو تولد تا 29 روز

منظور از یک ماهگی – از یک ماه تا یک ماه و 29 روز

منظوراز دو ماهگی – از دو ماه تا دو ماه و 29 روز

منظور از یکسالگی – از یکسال تا یکسال و 11 ماه و 29 روز

منظور از شش سالگی – از شش سال تا شش سال و11 ماه و 29 روز

    برنامه ایمن سازی همگانی کودکان درکشور جمهوری اسلامی ایران

 

سن

نوع واکسن

توضیحات

از بدو تولد

ب.ث.ژ و فلج اطفال *و هپاتیت B**

در کودکان زیر یکسال مقدار واکسن ب.ث.ژ نصف بالغین است

2  ماهگی

سه گانه ، فلج اطفال و هپاتیت "ب"

 

4ماهگی

سه گانه و فلج اطفال

 

6 ماهگی

سه گانه و فلج اطفال و هپاتیت "ب"

 

12 ماهگی

سرخک و سرخجه و اوریون

 

18ماهگی

سه گانه و فلج اطفال ،سرخک – سرخجه - اوریون

 

6-4 سالگی

سه گانه و فلج اطفال 

 

 16-14 سالگی

دوگانه ویژه بزرگسالان

واکسن دوگانه بزرگسالان باید هر ده سال یکبار تزریق شود

 

ایمن سازی علیه بیماری هپاتیت ب برای گروه های پر خطر

نوبت

زمان تزریق

اول

در اولین مراجعه

دوم

یک ماه بعد از نوبت اول

سوم

شش ماه بعد از نوبت اول

 

گروه های پر خطر برای ایمنسازی هپاتیت ب به شرح زیر میباشد

الف-کلیه پرسنل شاغل در مراکز درمانی بستری و سرپایی که با خون و ترشحات آغشته به آن به نحوی در تماس هستند شامل پزشکان وپرستاران وماماها و بهیاران و کمک بهیاران و واکسیناتورها و دندانپزشکان و کارشناسان و تکنیسینها ی آزمایشگاههای تشخیص طبی و نظافت چیان واحد های بهداشتی و آزمایشگاههای تشخیص طبی و دانش آموزان بهورزی و دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی و پرستاری و مامایی

ب- بیماران تحت درمان دیالیز و افرادی که بطور مکرر خون یا فرآورده های خونی دریافت میکنند . (تالاسمی و هموفیلی و ..)

ج- اعضای خانواده HBsAgمثبت ساکن در یک واحد مسکونی

د- کودکانی که در کانونهای اصلاح وتربیت نگهداری میشوند و کودکان عقب مانده ذهنی و پرسنل موسسات نگهداری این کودکان و خانه سالمندان

ه- آتش نشان ها و امدادگران اورژانس و زندانیان و کارشناسان آزمایشگاههای تحقیقات جنایی و صحنه جرم

و- افراد دارای رفتارهای پرخطر جنسی و اعتیاد تزریقی که تحت پیگیری مداوم هستند

ز- افراد آلوده به هپاتیت C  که حداقل یک تست تکمیلی مثبت دارند

ح- زندانیانی که دارای رفتارهای پر خطر هسند و محکومیت آنها بیش از شش ماه میباشد

ط- رفتگران شهرداریها

 افرادی که جزء گروه پرخطر هستند و در آنها تزریق واکسن هپاتیت ب توصیه شده سه ماه بعد از دریافت آخرین دوز واکسن تیتیر آنتی بادی HBsAb انها کنترل و در صورتیکه تیتر آنتی بادی آنها کمتر از ده باشد یک دوز کامل واکسیناسیون (سه نوبت )با دوز دو برابر معمولی دریافت نمایند ولی سایر افرادی که جزء گروههای پرخطر نیستند نیاز به بررسی تیتر آنتی بادی ندارند .

 منبع : واکسیناسیون کشوری

           ویرایش هشتم