امروزه در سطح جهانی شیوع چاقی و افزایش وزن بعلت مصرف وعده های غذایی بیشتر و استفاده ار غذاهای آماده و کاهش میزان فعالیت در کودکان افزایش پیدا نموده است . بطوریکه میزان کودکان چاق در محدوده سنی 6 تا 11سال از سال 1963 تا 1988 از 9/3% به 4/11% در پسرها و از 4/3% به 9/9% در دخترها افزایش یافته است.

چاقی دارای دو منشاء ارثی و محیطی است . بطور طبیعی بدن یک کودک تا سن یکسالگی با افزایش میزان ذخیره چربی عمل میکند و پس از آن میزان چربی تا سن 5 تا 6 سالگی کم میگردد . اگر افزایش چربی بدن بعد از این سن رخ دهد پدیده چاقی محتمل خواهد بود .

عوارض چاقی:

 کودکان چاق دچار عوارض متعددی میباشند که عد ه ای از انها در سنین کودکی و بقیه در سنین بالاتر گریبانگیر خود و خانواده کودک خواهد شد . ظاهر چاق و نامتناسب کودک باعث اثرات نامطلوب اجتماعی و رفتار نامناسب همسالان وکاهش اعتماد به نفس درکودک چاق میگردد . از طرف دیگر احتمال بیماریهای قلبی عروقی و دیابت و آرتروز و سرطان های دستگاه گوارش و بیماریهای پوستی و بیماریهای مفصلی و آسم و سایر بیماریهای تنفسی افزایش یافته ، افزایش انسولین خون و افزایش فشارخون و دیس لیپیدمی در کودکان مبتلا به چاقی رخ میدهد .

احتمال ابتلا به چاقی در کودکان چاق در سنین بالاتر :

کودکان چاق دو برابر بچه های نرمال ممکن است در آینده چاق باشند .79% کودکان 14-10 سال که حداقل یکی از والدین آنها چاق میباشند مبتلا به چاقی هستند

کلید های کنترل چاقی در کودکان

نوع غذای مصرفی:

  • مصرف غذاهای متنوع که کالری کمتر داشته مواد مغذی و پروتئین کافی دارند پیشنهاد میگردد. 
  • عدم مصرف غذاهایی که دارای چربی زیاد هستند توصیه میگردد.
  • کاهش مصرف میزان غذایی که در هر وعده مصرف میگردد توصیه میشود .
  • برنج و نان و مواد کربوهیدرات دار بصورت بدون چربی و قند اضافه مصرف شوند
  • مقدار کمتری قندو مواد شیرین مانند (شکلات و شیرینی و کیک و سودا خورده شود )
  • اگر غذایی مورد علاقه کودک نمیباشد ، چندین بار به کودک ارائه شود تا بالاخره مورد قبول وی واقع گردد .
  • در سن بالای دو سال ، لبنیات به صورت کم چربی مصرف گردند .

فعالیت بدنی :

  • بطورکلی افزایش فعالیت بدنی و پرهیز از کم تحرکی در کودکان چاق پیشنهاد میگردد .
  • به کودکان فعالیتهایی را که بیشتر به آنها علاقه دارند پیشنهاد کنید و آنها را با زور به انجام فعالیتهایی که برای وضعیت بدنی ایشان نامناسب است وادار نکنید . این فعالیت ها میتوانند شامل پیاده روی تند و شنا و دوچرخه سواری و شرکت در بازیهای دسته جمعی باشد.

اقداماتی که در مدرسه برای پیش گیری از چاقی انجام میگردد .

  • ·      فروش تنقلات و شکلات در مدارس انجام نشود .
  • ·      محل بازی کافی در مدرسه فراهم شود .
  • ·      کمتر از اسانسور برای رفت و آمد استفاده شود .
  • ·      فعالیت بدنی برای مدت 30 تا 40 دقیقه ، 2 تا 3 بار در هفته انجام شود.

تغییر رفتارهای غذایی در کودکان چاق :

  • صبحانه کافی و کامل به کودک داده شود .
  • غذا خوردن درهرروز در محل و زمان مشخص انجام گردد.
  • کودک در محدوده سنی 2 تا 18 سالگی کودک بیش از دو ساعت به تماشای تلویزیون نپردازد .
  • کودک در مدت غذا خوردن به تماشای تلویزیون نپردازد .
  • تنبیه در هنگام غذا خوردن انجام نشود و صرف غذا در محیط شاد و آرام انجام شود .
  •  از خوردن وعده های غذایی اضافه که ممکن است شامل تنقلات و مواد شیرین و چرب تجاری باشد پرهیز شود .
  • برای غذا خوردن از بشقاب های کوچک استفاده گردد و ومنبع اصلی غذا نیز روی میز ناهار خوری قرار نگیرد .
  • مایعات شیرین در بین وعده ها و در هنگام صرف غذا استفاده نشود .
  • انجام بازیهای ویدئویی به مدت طولانی در کودک ممانعت گردد.
  • از دادن غذابه عنوان تشویق به کودک ممانعت شود .
  • تلویزیون در اتاق  خواب کودک قرار نداشته باشد .
  • یک نوع ماده غذایی محدود نگردد زیرا باعث افزایش علاقه کودک به آن ماده غذایی میگردد .

ارزش مشاوره در کنترل چاقی :

  • ذهنیت منفی خانواده در مورد عدم امکان درمان چاقی فرزندشان کاهش یابد .
  • برای کنترل چاقی در کودک همکاری خانواده و قبول آنها از ارزش بالایی برخوردار است .
  •  اهداف درمانی برای کودک چاق کنترل وزن در طول مدت زمانی طولانی و پیگیری مداوم خانواده میباشد.
  • قبل از بلوغ بدلیل وجود پتانسیل رشد در کودک میتوان بدون کاهش وزن چاقی کودک را کنترل نمود ولی این امر بعد از بلوغ با کاهش وزن کودک امکان پذیر است .